Diễn đàn Tu viện Phật giáo Việt nam


Giới Định Huệ: con đường Tứ Niệm Sứ

Các kinh sách mới về Phật Giáo Nguyên Thủy (hệ pali).

Các điều hành viên: Sen Hong, Bất Nhị

Giới Định Huệ: con đường Tứ Niệm Sứ

Gửi bàigửi bởi Bất Nhị » Thứ 2 02 Tháng 6, 2014 2:46 pm

PHẬT LỊCH 2555 VESAK 2600

Giải Mã Kinh Niệm Xứ
Chặng đường giải thoát khổ đau

[b](Pháp dành cho các tu sĩ đã thọ cụ túc giới Patimokkha để tu lên bậc trên)[/b]

***********

Lời Tựa Từ xưa đến nay, pháp môn Bốn Niệm Xứ đã được nhiều thế hệ Phật tử thay nhau thọ trì và tu tập. Thế nhưng việc nhận thức được ý nghĩa cứu khổ từ diệu pháp này vẫn còn nhiều điều phải suy xét. Tùy theo mỗi truyền thống, mỗi trường phái, mỗi vị thầy tổ mà pháp môn Bốn Niệm Xứ đã được truyền thừa một cách khác biệt. Điều này đã làm mất đi giá trị nhất quán của diệu pháp Bốn Niệm Xứ, cũng là Chánh Niệm, một chi phần trong Tám Chánh Đạo, tức Đạo Đế, tức Chân lý về con đường diệt khổ. Nhằm làm rõ hơn ý nghĩa trợ đạo, giúp giải thoát phiền não, chứng ngộ Niết-bàn của diệu pháp Chánh Niệm – Bốn Niệm Xứ, bản giải mã Kinh Niệm Xứ này sẽ giải thích, chứng minh và trả lời các câu hỏi sau đây:

1. Như thế nào là Bốn Niệm Xứ với ý nghĩa thực sự “là con đường độc nhất đưa đến thanh tịnh cho chúng sanh, vượt khỏi sầu não, diệt trừ khổ ưu, thành tựu chánh trí, chứng ngộ Niết-bàn”?
2. Thế nào là quán thân trên thân để đoạn diệt tham ưu do thân kiến kiết sử gây ra?
3. Thế nào là quán thọ trên các thọ để đoạn diệt tham ưu do giới cấm thủ kiết sử gây ra?

4. Thế nào là quán tâm vô tham trên tâm tham để đoạn diệt tham ưu do tham kiết sử gây ra?
5. Thế nào là quán tâm vô sân trên tâm sân để đoạn diệt tham ưu do sân kiết sử gây ra?
6. Thế nào là quán tâm vô si trên tâm si để đoạn diệt tham ưu do nghi kiết sử gây ra?

7. Thế nào là quán pháp đối trị trên các pháp năm triền cái để đoạn diệt tham ưu do năm triền cái gây ra?
8. Thế nào là quán pháp vô thường, khổ, vô ngã trên các pháp năm thủ uẩn để đoạn diệt tham ưu do chấp mạn kiết sử gây ra?
9. Thế nào là quán pháp đối trị trên các pháp sáu nội-ngoại xứ để đoạn diệt tham ưu do năm dục trưởng dưỡng và hữu tham kiết sử gây ra?

10. Thế nào là quán pháp Bát Chánh Đạo trên pháp bát tà đạo để đoạn diệt tham ưu do tà kiến kiết sử gây ra?
11. Quán các pháp nào giúp đoạn trừ vô minh kiết sử và ái kiết sử? Và nhiều câu hỏi liên quan khác nữa… Pani Giới Pháp ____________

Tất cả các trích dẫn trong phần giải mã kinh Niệm Xứ (số 10, Trung Bộ I) đều y cứ theo Bộ Đại Tạng Kinh Nikaya do HT Thích Minh Châu dịch Việt từ nguyên bản Pali, ấn hành 1992 – 2000. -- Những chữ viết tắt:


* PC 223
Kinh Pháp Cú, kệ số 223.
* TB1, 10
Kinh Trung Bộ tập 1, bài kinh số 10.
* Ud 10
Kinh Phật Tự Thuyết, bài kinh số 10.


* It 115
Kinh Phật Thuyết Như Vậy, bài kinh số 115.
* TƯ5, 314
Kinh Tương Ưng tập 5, bài kinh số 314.
* TrB1, 14
Kinh Trường Bộ tập 1, bài kinh số 14.


* Sn 214, 1109
Kinh Tập, bài kinh số 214, kệ số 1109
* TC VII:64, tr. 436
Kinh Tăng Chi, chương 7 pháp, bài kinh số 64, trang 436.
-- Các ký hiệu trong ngoặc […] là các trích dẫn tương đương theo hệ Chín tạng Thánh Kinh.
Hình đại diện của thành viên
Bất Nhị
Clean Spam
 
Bài viết: 4200
Ngày tham gia: Thứ 3 30 Tháng 10, 2012 7:46 pm
Đến từ: Nederland

Re: Giới Định Huệ: con đường Tứ Niệm Sứ

Gửi bàigửi bởi Bất Nhị » Thứ 2 02 Tháng 6, 2014 2:57 pm

[b]Phần 1: Quán Thân[/b]

1.1 Dẫn nhập
1.2 Quán niệm hơi thở căn bản
1.3 Quán thân hành động


1.4 Quán thân bất tịnh
1.5 Quán thân bốn đại vô thường
1
.6 Quán thân biến hoại


Chánh Kinh

Như vầy tôi nghe. Một thời Thế Tôn ở xứ Kuru (Câu-lâu), Kammassadhamma (Kiềm-ma-sắt-đàm) là đô thị của xứ Kuru.

Rồi Thế Tôn gọi các Tỷ-kheo:
-- Này các Tỷ-kheo. Các Tỷ-kheo vâng đáp Thế Tôn: -- Bạch Thế Tôn. Thế Tôn thuyết như sau:


-- Này các Tỷ-kheo, đây là con đường độc nhất đưa đến thanh tịnh cho chúng sanh, vượt khỏi sầu não, diệt trừ khổ ưu, thành tựu chánh trí, chứng ngộ Niết-bàn. Ðó là Bốn Niệm Xứ.

Thế nào là bốn? Này các Tỷ-kheo, ở đây Tỷ-kheo

sống quán thân trên thân, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm để chế ngự tham ưu ở đời;

sống quán thọ trên các thọ, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm để chế ngự tham ưu ở đời;

sống quán tâm trên tâm, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm để chế ngự tham ưu ở đời;

sống quán pháp trên các pháp, nhiệt tâm, tỉnh giác, chánh niệm để chế ngự tham ưu ở đời.


Giải Trình

1.1 Dẫn Nhập

Đoạn mở đầu nêu trên cho thấy kinh Niệm Xứ thuộc tạng kinh “Không Hỏi Tự Nói” (Vô Vấn Tự Thuyết). Việc xác định các bài kinh theo hệ thống phân loại kinh tạng do Đức Phật tuyên thuyết có ý nghĩa rất quan trọng.

Một Tỳ-kheo nắm được chín hệ thống này được Đức Thế Tôn gọi là một vị biết được pháp:

Ở đây, này các Tỷ-kheo, Tỷ-kheo biết pháp: Khế Kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Phúng tụng, Vô vấn tự thuyết, Như thị thuyết, Bổn sanh, Pháp chưa từng có, Phương quảng.

Này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo không biết pháp: Khế Kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Phúng tụng, Vô vấn tự thuyết, Như thị thuyết, Bổn sanh, Pháp chưa từng có, Phương quảng, vị ấy ở đây không được gọi là vị biết pháp.


Và này các Tỷ-kheo, nếu Tỷ-kheo biết pháp: Khế Kinh, Ứng tụng, Ký thuyết, Phúng tụng, Vô vấn tự thuyết, Như thị thuyết, Bổn sanh, Pháp chưa từng có, Phương quảng; do vậy, vị ấy được gọi là vị biết pháp(Bài kinh “Pháp Trí”, TC VII:64, tr. 437 = [I.7.64.2])


Bên cạnh đó, trong tạng Luật, chương Veranja, Đức Thế Tôn cũng đã nêu rõ trong thời quá khứ của các Đức Phật Kakusandha, Konāgamana, và Kassapa, Phạm hạnh được tồn tại lâu dài; ngược lại trong thời của các Đức Phật Vipassī, Sikhī, và Vessabhū Phạm hạnh đã không tồn tại lâu dài.


Nguyên nhân của Phạm hạnh được tồn tại lâu dài hay không là do hệ thống chín Thánh tạng kinh nêu trên có được chỉ dạy chi tiết đầy đủ và giới luật Patimokkha có được công bố hay không.

Qua đó cho thấy việc xác lập các bài kinh theo hệ thống Thánh tạng kinh có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng và chín Tạng Thánh Kinh này tồn tại bất di bất dịch qua mọi thời của các Đức Thế Tôn.


Trong hệ thống giáo pháp của Đức Phật, mỗi tạng kinh thuộc hệ thống phân loại nêu trên đều có vai trò thiết thực khác nhau.

Biết phân loại kinh điển theo hệ thống này sẽ giúp cho việc nhận thức Phật pháp nói chung và từng bài kinh nói riêng được thuận lợi hơn, rõ ràng hơn.

Có thể xem các bài kinh trong hệ thống “Không Hỏi Tự Nói” là những bài học có thứ lớp rõ ràng trong giáo án đã được lập trình sẵn của Bậc Đạo Sư.

Khi cơ duyên hội đủ Đức Phật mới tuần tự tuyên giảng. Theo ý nghĩa này, Kinh Niệm Xứ là một trong những bài kinh chứa đựng các học pháp căn bản trong giáo trình Phật Pháp của Đức Thế Tôn.


Những học pháp căn bản trong bài kinh Niệm Xứ là gì?


Để trả lời câu hỏi quan trọng này hãy bắt đầu từ những khái niệm. Theo định nghĩa, niệm là sự ghi nhớ, nhớ nghĩ, niệm tưởng, quán niệm; xứ là nơi, chốn, chỗ, phương hướng, phương xứ.


Như vậy niệm xứ là học pháp dạy cách đặt tâm ghi nhớ, quán niệm theo các phương hướng đúng đắn.
Bốn hướng đó chính là thân, thọ, tâm pháp. Chính vì thế để thanh tịnh tâm tiến tới nhập được Chánh Định cần phải đặt tâm nhớ nghĩ theo bốn phương xứ này - tức Bốn Niệm Xứ.


Trong hệ thống giáo pháp của Đức Phật, bốn phương hướng nhớ nghĩ chân chánh hay Bốn Niệm Xứ cũng là Chánh Niệm.


Chánh niệm là một chi phần trong Tám Chánh Đạo (Chánh kiến, Chánh tư duy, Chánh ngữ, Chánh nghiệp, Chánh mạng, Chánh tinh tấn, Chánh niệm, Chánh định).

Tám Chánh Đạo cũng là Đạo Đế tức chân lý về con đường đoạn diệt khổ đau.

Như vậy Bốn Niệm Xứ là chân lý về sự ghi nhớ chân chánh trên con đường an vui giải thoát Niết Bàn.


Chỉ được gọi là chân lý, khi và chỉ khi, thoả mãn ba yếu tố sau đây:

1) Điều nêu lên đúng cho tất cả mọi người,

2) Đúng qua tất cả mọi thời đại và

3) Đúng ở bất kỳ nơi nào.
Ví dụ: sanh – già – bệnh (thân và tâm) – chết được gọi là chân lý khổ đau (khổ đế) vì bất kỳ ai, trong bất kỳ thời đại nào, ở bất cứ đâu cũng phải trải nghiệm qua những thực tại này và đều phải trung thực thừa nhận chúng là những khổ đau như thực.


Vì vậy Chánh Niệm - Bốn Niệm Xứ thuộc Đạo đế, tức chân lý về con đường diệt khổ, cũng phải đáp ứng được ba yếu tố trên.



Người học Phật không những phải nhận thức được tính chân lý của Bốn Niệm Xứ mà còn phải tự mình chứng nghiệm để biết như thật, chứng minh để thấy như thật rằng đây thực sự là con đường độc nhất đưa đến thanh tịnh cho chúng sanh, vượt khỏi sầu não, diệt trừ khổ ưu, thành tựu chánh trí, chứng ngộ Niết-bàn một cách thiết thực hiện tại.


Để thực hiện được điều trên, trước hết, cần phải phân biệt Chánh Niệm - Bốn Niệm Xứ được nhận thức và tu tập theo bốn phương xứ quán sát khác nhau, bao gồm: quán thân trên thân, quán thọ trên các thọ, quán tâm trên tâm và quán pháp trên các pháp.



Đến đây, các câu hỏi cần được đặt ra: -- Như thế nào là quán thân trên thân? Quán thân gì trên thân gì?

-- Như thế nào là quán thọ trên các thọ? Quán thọ gì trên các thọ gì?

-- Như thế nào là quán tâm trên tâm? Quán tâm gì trên tâm gì?

-- Như thế nào là quán pháp trên các pháp? Quán pháp gì trên các pháp gì?

-- Các cách quán này nhằm mục đích gì?


Giúp chế ngự tham-ưu và khổ đau cụ thể như thế nào?

Giải mã các đoạn kinh sau đây sẽ giúp người học Phật tuần tự trả lời các câu hỏi nêu trên.
Hình đại diện của thành viên
Bất Nhị
Clean Spam
 
Bài viết: 4200
Ngày tham gia: Thứ 3 30 Tháng 10, 2012 7:46 pm
Đến từ: Nederland


Quay về Tổng quan về Nam Tông Phật Giáo

Ai đang trực tuyến?

Đang xem chuyên mục này: Không có thành viên nào đang trực tuyến2 khách

cron