Diễn đàn Tu viện Phật giáo Việt nam


###18.- Quán sát đạo lý vô thường

Kính mong quý Chư Tôn Đức Tăng, Ni và quý Cư sĩ hoan hỷ viết vài dòng về Phật pháp và Phật học vấn đạo.

Các điều hành viên: Sen Hong, Bất Nhị, Phattutaigia, Nguyên Chiếu

###18.- Quán sát đạo lý vô thường

Gửi bàigửi bởi thichthientri » Chủ nhật 01 Tháng 5, 2016 11:00 am

18.- QUÁN SÁT ĐẠO LÝ VÔ THƯỜNG

(Đã đăng trên báo VÔ ƯU

của GIÁO HỘI PHẬT GIÁO TỈNH DAKLAK)


Trong kinh sách PHẬT có nói : “Bố thí, cúng dường PHẬT và Tăng chúng thì có phước đức rất lớn. Song có phước đức lớn hơn là xây cất một Tu Viện cho Tăng chúng. Có phước đức lớn hơn là xây cất một Tu Viện cho Tăng chúng là “thọ Tam Quy”, quy y PHẬT, PHÁP, TĂNG. Có phước đức lớn hơn thọ tam quy là “Giữ ngũ giới”. Và có phước đức lớn hơn giữ ngũ giới là “giữ tâm niệm từ bi”, dù chỉ trong giây phút. Nhưng, có phước đức lớn hơn tất cả là “Quan sát sâu sắc đạo lý vô thường” của sự vật”.

Thật vậy, “Quán sát đạo lý vô thường” thì sẽ có phước rất lớn, cho nên khi còn tại thế Tổ A NAN có nói rằng :

“Người sống trăm tuổi mà không biết pháp sanh diệt,
Không bằng người sống một ngày biết được pháp đó”.

Do đó, những ai muốn chấm dứt mọi nỗi đau và phiền não ở trên cõi đời nầy hay muốn ra khỏi nhà lửa (=Tam giới) để được “liểu sanh thoát tử” đều phải “Quán sát đạo lý vô thường” mới có hy vọng được toại nguyện. Và để làm cho được cái công việc nầy, người tu chúng ta nên tìm hiểu cho thật kỹ lời dạy của Đức Phật dưới đây :

“Nếu cái nầy có, cái kia có, do cái nầy sanh, cái kia sanh, nếu cái nầy không có, cái kia không có, do cái nầy diệt, cái kia diệt, tức là Vô Minh duyên Hành, Hành duyên Thức, Thức duyên Danh Sắc, Danh Sắc duyên Lục Nhập, Lục Nhập duyên Xúc, Xúc duyên Thọ, Thọ duyên Ái, Ái duyên Thủ, Thủ duyên Hữu, Hữu duyên Sanh. Do duyên Sanh, Lão, Tử, Sầu, Bi, Khổ, Ưu, Não sanh khởi.

Như vậy, là sự tập khởi của toàn bộ khổ uẫn nầy.

Nhưng, do sự diệt trừ, sự ly dục hoàn toàn của chính Vô Minh nầy, các Hành diệt. Do các Hành diệt, Danh Sắc diệt. Do Danh Sắc diệt Lục Nhập diệt. Do Lục Nhập diệt Xúc diệt. Do Xúc diệt Thọ diệt. Do Thọ diệt Ái diệt. Do Ái diệt Thủ diệt. Do Hữu diệt Sanh diệt. Do Sanh diệt Lão, Tử, Sầu, Bi, Khổ, Ưu, Não đoạn diệt.

Như vậy, là đoạn hoàn toàn của khổ uẫn nầy.

Sao, qua lời dạy của Đức Phật nêu trên, các bạn cảm thấy thế nào ? Có phải chăng, cũng chỉ vì hai chữ “Vô Minh” nên chúng ta mới bị trầm luân trong biển khổ sanh tử từ vô thỉ nhẫn nay !? Và giờ đây, nếu muốn tiêu diệt cho được Vô Minh để được “liểu sanh thoát tử” hay chuyển phàm thành Thánh, các bạn phải tu tập như thế nào đây ? Có phải chăng, ngoài việc tụng kinh, lễ bái, sám hối và cầu nguyện ra, các bạn còn phải “Quán Sát sâu sắc Đạo Lý Vô Thường” mới có hy vọng được mãn nguyện ?

Nhưng Vô Minh là cái gì và làm thế nào để tiêu diệt Vô Minh ?

Trong kinh A Hàm, Đức Phật có dạy : “Nếu không biết rõ TỨ DIỆU ĐẾ như thật là Vô Minh (Ghi chú : Bất tịnh, Khổ, Vô Thường, Vô Ngã mà lại thấy là : Tịnh, Lạc, Thường, Ngã tức là Vô Minh). Còn trong kinh VIÊN GIÁC, Đức Phật lại dạy như sau : “Nếu thấy thân ngũ uẫn và sáu trần (Sắc, Thinh, Hương, Vị, Xúc, Pháp) có thật là Vô Minh”. Riêng Thiền tông thì nói : “Vọng tưởng tạp niệm” hay những thứ “Tự Ngôn Tự Ngữ” hay “Nghĩ bậy Tưởng bạ” chính là Vô Minh. Và cái Vô Minh nầy còn được gọi là : “Căn bản vô thủy sanh tử”, “Hoặc + Nghiệp + Khổ”. “Vô Minh Nguyên Thủy”, “Vô Minh Trụ Địa Phiền Não” “Biến Dịch Sanh Tử” (Ghi chú : Biến dịch sanh tử tức là cái chết của bậc Thánh).

Người tu theo Tam Thừa (Thinh Văn Thừa, Duyên Giác Thừa, Bồ Tát Thừa) nếu muốn tiêu diệt Vô Minh phải “Quán sát đạo lý vô thường” về cái thân ngũ uẫn nầy cũng như tất cả các pháp ở trên thế gian nầy, thì sẽ được toại nguyện. Bởi vì, Đức Phật có dạy rằng :

1)-Do Ái sanh Ưu
Do Ưu sanh Bố
Nhược ly tham Ái
ƯuBố

DỊCH :

Do Ái sanh Lo
Do Lo sanh Sợ
Nếu lìa tham Ái
Nào Lo nào Sợ !

2)-“Quán Tự Tại Bồ Tát hành thâm Bát Nhã Ba La Mật Đa thời, chiếu kiến ngũ uẫn giai không, độ nhứt thiết khổ ách” (Bồ Tát Quán Tự Tại quán chiếu thâm sâu Bát Nhã Ba La Mật Đa (tức diệu pháp trí độ, soi thấy thân ngũ uẫn đều “Không”, liền vượt được mọi khổ nạn).

Do đó,người có ý chí xuất trần thời nay nên biết rằng :

1)-Khi Đức Phật còn tại thế, Tỳ Kheo Na Tiên là một vị Thánh Tăng nên được bốn chúng Phật tử kính mến và ái mộ. Vua NALANDÀ biết dược việc nầy nên đi đến gặp Tỳ Kheo NA TIÊN và hỏi :

- “Ngài có phải Tỳ Kheo NA TIÊN không ? – Tỳ Kheo NA TIÊN liền đáp: “Tâu Bệ hạ ! Ở đây, không có ai thật là Tỳ Kheo Na Tiên”. Nhà vua nghe Tỳ Kheo Na Tiên nói như thế có vẻ không hài lòng, nên Tỳ Kheo Na Tiên liền hỏi nhà vua : “Tâu Bệ hạ, bệ hạ đến đây bằng gì ?”. nhà vua đáp : “Ta đến đây bằng xe”. Tỳ Kheo Na Tiên liền hỏi nhà vua : “Như thế nào là xe ?”. nhà vua liền nắm lấy tay Tỳ Kheo Na tiên dẫn đi đến chỗ chiếc xe song mã, rồi nhà vua chỉ và nói với Tỳ Kheo Na tiên rằng : “Chiếc xe đấy”. Tỳ Kheo Na Tiên liền chỉ con ngựa hỏi : “Cái nầy có phải xe không ?”. nhà vua nói : “Cái đó là gọng xe, chớ không phải là xe”. Tỳ Kheo Na Tiên chỉ cái mui xe hỏi : “Cái nầy có phải xe không ?. nhà vua nói : “Cái đó là cái mui xe”. Sau cùng, Tỳ Kheo Na Tiên chỉ cái bánh xe hỏi : “Cái nầy có phải xe không ?. nhà vua đáp : “Cái đó là bánh xe, chớ không phải là xe”… Lúc bấy giờ, Tỳ Kheo Na Tiên liền nói : “Con ngựa, gọng xe, mui xe và bánh xe… không phải là xe, vậy cái gì là xe ?. Và qua câu hỏi nầy của tỳ Kheo Na Tiên, Vua Nalandà liền tỏ ngộ được giáo lý vô thường nên rất hoan hỷ, lễ tạ và cáo từ ra về.

2)- Tỳ Kheo CHÂU LỢI BÀN ĐẶC là một người rất tối dạ, chỉ có hai chữ : “TẢO TUỆ” mà học hoài vẫn không thuộc, hễ nhớ chữ Tảo thì quên chữ Tuệ. Còn nhớ chữ Tuệ thì quên chữ Tảo. Nên Đức Phật đứa cho ông ta một cái khăn tay trắng để quán sát. Và sau một thời gian dài quán sát cái khăn, Tỳ Kheo Châu Lợi Bàn Đặc trở nên một bậc Thánh nhân.

Tuy nhiên, biết được đạo lý vô thường là một chuyện, còn “Quan sát sâu sắc đạo lý vô thường” được như Bồ Tát Tự Tại, thì có thể nói là từ xưa đến nay không có mấy người, đặc biệt là những người tu ở vào thời buổi hiện nay !? Bằng cớ, là có rất nhiều người tu hành hễ mở miệng là nói cái gì cũng “Giả” cũng “Không”, nhưng khi xúc duyên chạm cảnh thì lúc bấy giờ thấy cái gì cũng “Có” cũng “Thiệt” hết trơn !. Do vậy, cho nên Tổ HOÀNG BÁ (Thiền sư HY VẬN ở Trung Hoa) có dạy rằng :

“Một vật chia ra làm thành 100 phần, nếu như quán chiếu thấy 99 phần là Giả, là Không. Còn lại một phần, nếu thấy là Thiệt là có, thì còn nguyên con”.

Thế nên, người tu ở vào thời buổi hiện nay nên như thật biết rằng :
-Đại Tự nhiên tức Vũ Trụ Cảm Giác (Vũ Trụ Tương Đối = Vũ Trụ Vật chất). Đại tự nhiên tuy có bao la muôn tượng, muôn màu ngàn vẽ, thiên sai ngàn biệt, nhưng nếu nói gom lại thì chỉ có ba thứ : Thân, Tâm và Vật làm đại biểu cho tất cả. Và qui luật vận động của chúng là:

- Thân thì : Sanh, Già, Bệnh, Chết.
- Tâm thì : Sinh, Trụ, Dị, Diệt.
- Vật thì : Thành, Trụ, Hoại, Không.

Do vậy, cho nên những gì mà mắt chúng ta có thể thấy, tay có thể chỉ ra được là một hiện tượng mà thôi ! Chúng tuy có đó, nhưng sớm hay muộn gì rồi chúng cũng sẽ mất đi, chớ không thể nào tồn tại mãi được.

Nên trong kinh Kim Cang, Đức Phật có dạy rằng :

A.- Nhứt thiết hữu vi pháp,
Như mộng, huyễn, bào, ảnh.
Như lộ diệc như điện,
Ưng tác như thị quán.

DỊCH :

Tất cả pháp hữu vi,
Như mộng, huyễn, bọt, bóng.
Như sương cũng như điện,
Nên quán sát như thế.

b.- “Phàm sở hữu tướng, giai thị hư vọng. Nhược kiến chư tướng phi tướng, tức kiến NHƯ LAI” (Phàm cái gì có tướng đều giả dối không thật. Nếu thấy cái Không tướng của các tường tức thấy Phật).

Lại nữa, trong kinh ĐẠI BÁT NIẾT BÀN cũng có một bài kệ thật hay như sau :

Chư hạnh vô thường,
Thị sanh diệt pháp.
Sanh diệt diệt dĩ,
Tịch diệt vi lạc…

DỊCH :

Các hạnh vô thường,
Là pháp sanh diệt.
Sanh diệt diệt rồi,
Tịch diệt là vui.

“Chư hạnh vô thường” là một trong “Tam Pháp Ấn” của nhà Phật, nên người tu Thiền (Thiền tông) cũng phải “Quán sát sâu sắc đạo lý vô thường” để nắm bắt cho được Thiền, thì lúc bấy giờ mới có hy vọng được như thực Kiến Tánh (Giác tự tâm hiện lượng) hay Ngộ Đạo. Bằng cớ, là Đức LỤC TỔ HUỆ NĂNG khi nghe Đức Ngũ Tổ HOẰNG NHẪN giảng kinh Kim Cang đến câu : “Bất ưng trụ sắc sinh tâm, bất ưng trụ Thinh, Hương, Vị, Xúc, Pháp mà sinh tâm. Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm”, thì Ngài liền được Khai Ngộ hay Kiến Tánh. Vả sau đó, Thiền sư DUY TÍN đời nhà Tống cũng nói rằng : “Khi chưa đi tu, tôi thấy núi sông là núi sông. Khi tu được mười lăm năm rồi, tôi thấy núi sông không phải là núi sông. Khi tu thêm mười lăm năm nữa, tôi thấy núi sông là núi sông”.

Nói tóm lại, muốn ra khỏi Vũ Trụ Cảm Giác để được “liểu sanh thoát tử” hay muốn Đại Tự TạiGiải Thoát Lớn (thành Phật làm Tổ) hành giả phải “Quán sát sâu sắc đạo lý vô thường” thì lúc bấy giờ mới có hy vọng được mãn nguyện. Bởi vì, Thiền sư MINH CHÁNH, một Thiền sư Việt Nam có cảnh giác người tu chúng ta như sau :

Công danh cái thế màn sương sớm,
Phú quí kinh nhân giấc mộng dài.
Chẳng biết bản lai vô nhứt vật,
Công phu luống uổng một đời ai.

***
Thiền sư Thích Thanh Phước
thichthientri
Cảm ơn, Thành viên Moderator (Xin thông báo BQT)
 
Bài viết: 157
Ngày tham gia: Thứ 2 09 Tháng 4, 2012 2:17 am

Quay về Phật học vấn đạo

Ai đang trực tuyến?

Đang xem chuyên mục này: Không có thành viên nào đang trực tuyến1 khách

cron