Diễn đàn Tu viện Phật giáo Việt nam


###13.-Thể, Tướng, Dụng của tâm

Kính mong quý Chư Tôn Đức Tăng, Ni và quý Cư sĩ hoan hỷ viết vài dòng về Phật pháp và Phật học vấn đạo.

Các điều hành viên: Sen Hong, Bất Nhị, Phattutaigia, Nguyên Chiếu

###13.-Thể, Tướng, Dụng của tâm

Gửi bàigửi bởi thichthientri » Chủ nhật 01 Tháng 11, 2015 3:49 am

13.- THỂ, TƯỚNG, DỤNG CỦA TÂM
(Đã đăng trên báo TẠP CHÍ NGHIÊN CỨU PHẬT HỌC
của TRUNG ƯƠNG GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM)


Mục tiêu mà người tu Thiền nhằm tiến đến là: “Tâm Thể Vô Niệm”. Nói cách khác cho dễ hiểu hơn, là phải nắm bắt cho được cái “Tâm Thanh Tịnh”, vì cái “Tâm Thanh Tịnh” là tâm Phật. Và để làm cho được cái công việc nầy, bắt buộc người tu phải được Như thực Kiến tính (giác tự tâm hiện lượng), thì mới có hy vọng chứng đắc đạo quả Vô Thượng Bồ Đề hay thành Phật.

Cũng bởi lẽ đó cho nên, trước hết người tu chúng ta cần phải hiểu biết cho thật rõ: Thể, Tướng và Dụng của tâm linh. Nhưng Thể, Tướng và Dụng của tâm linh là cái gì và ở đâu?

Muốn thể hội (hiểu biết) cho được Thể, Tướng và dụng của tâm linh, lấy ví dụ về cây đèn. Ban đêm, có ánh sáng tỏa ra khắp nhà là nhờ cây đèn. Nếu là đèn điện, thì cái bóng đèn là Tướng, và ánh sáng tỏa ra khắp cả nhà là cái Dụng của cây đèn.

Còn cái Thể của đèn là gì?

Xin hỏi: Trong khi đèn đang chiếu sáng, nếu như có ai đó cúp điện, thì lúc bấy giờ cái ánh sáng đó có còn tồn tại được hay không? Do đó, “điện” là cái “thể” của cây đèn

Lại hỏi: nếu có điện, mà không có bóng đèn (cây đèn) hoặc bóng đèn đã bị hỏng, thì lúc bấy giờ liệu có ánh sáng tỏa ra không? Chắc chắn là không rồi! Nhưng điện là cái không có hình tướng (vô tướng) giống như hư không vậy, nên chúng ta không thể bằng hai con mắt (nhục nhãn) mà nhìn thấy được. Nếu muốn biết cây đèn có điện hay không, phải dùng dụng cụ thử điện, chớ đừng dại dột đưa tay tiếp xúc, thì sẽ bị điện giật.

Tóm lại, chúng ta có thể nói Thể, Tướng và dụng của cây đèn không bao giờ rời nhau.

Còn Thể, Tướng và Dụng của tâm linh thì như thế nào?

Một khi biết được cái Thể, Tướng và dụng của đèn như thế nào rồi, quý vị sẽ biết được cái Thể, Tướng và Dụng của tâm một cách dễ dàng, vì nó cũng tượng tự như thế. Thí dụ như, cái thân ngũ uẩn của chúng ta là “tướng” (có hình tướng), nên mọi người đều có thể trông thấy và biết ngay. Còn cái “Thể” và cái “Dụng” của tâm, thì chúng ta hãy nghe kinh Lăng Nghiêm nói:

“Nguyên dĩ nhất tinh minh, phân lục hòa hợp” (Gốc là một tinh minh chia ra sáu hòa hợp”. Một tinh minh nầy là cái Tâm Linh hay Tổng cơ quan áo bí của vũ trụ, mà Phật học thường hay gọi là: Chân tâm, Phật tính, Pháp thân, Pháp giới tính, Chân như, Bản lai diện mục, Phật tri kiến, Vô sư trí, Thiền và Đạo v.v… Còn người tu thiền ở vào thời buổi hiện nay, lại gọi cái “nhất tinh minh” nầy là cái “biết”. Tại sao?

Tại vì, cái Chân tâm, Phật tính hay cái “biết” nầy là bản thể của vạn Pháp, nguồn cội của muôn vật. Nó gồm có 3 đặc tính: không tướng, không động và không sinh diệt (thường hằng). Vì nó không có tướng (vô tướng), nên không dài ngắn, vuông tròn, xanh vàng, đỏ trắng, giống như hư không, mà không phải là hư không. Đó là điều mà quý vị hoặc người tu ở vào thời buổi hiện nay chớ có lầm lẫn. Nếu như sai một ly, thì đất trời ngăn cách đấy!

Với cái “biết” nầy, trong kinh có nói đến như sau:

- “Nhất thiết chúng sinh giai hữu Phật tính” (Tất cả chúng sinh đều có Phật tính)

- “Bát nhã vô tri, vô sở bất tri” (Bát nhã không biết, mà chẳng có gì là chẳng biết).

- “Vô sở bất tri, vô sở bất năng” (Chẳng có gì mà chẳng biết, chẳng có gì mà chẳng làm được).

Nhưng như thế nào là sinh (phân) lục hòa hợp?

Cũng như, nhờ có điện là cái thể nên cây đèn mới có ánh sáng tỏa ra, cây quạt máy mới có thể xoay và cái bàn ủi mới có thể nóng lên.

Nhờ có cái “biết” (Tâm linh) nên mắt biết (thấy) sắc, tai nghe tiếng, mũi biết mùi, lưỡi biết vị, thân biết xúc cảm, ý phân biệt các pháp liền biết. Những cái biết như thế của sáu căn đều là cái “dụng” của tâm linh. Do đó, người tu chúng ta cần phải phân biệt cho rõ cái “biết” nào là cái “Thể” và cái “biết” nào là cái “Dụng”.

Tóm lại, Thể, Tướng, Dụng của tâm linh không bao giờ rời nhau. Nếu như cái “biết” hay cái tâm linh của quý vị rời khỏi cái thân ngũ uẩn nầy, thì sáu căn của quý vị còn có đó, nhưng mắt của quý vị không thể thấy, tai không thể nghe, mũi không thể ngửi nùi… được nữa. Tại vì, thọ mạng của quý vị ở kiếp nầy đã chấm dứt, để có thêm một bà mẹ nữa ở kiếp sau rồi vậy !!!

Nếu muốn kiếp sau không có một bà mẹ nữa, phải làm sao?

Nếu tu thiền, quý vị phải được Như Thực Kiến Tính (Giác tự tâm hiện lượng) thì sẽ không có thêm một bà mẹ nữa. Và để làm cái công việc nầy, nếu chỉ nghe chúng tôi trình bày về Thể, Tướng, Dụng của tâm linh như nêu trên thôi là chưa đủ, mà phải tu bằng phương pháp hay cách thức nào đó như: nắm bắt cho được Thiền (1) hoặc dừng bặt những thứ “tự ngôn tự ngữ, tự nói tự rằng” (Vọng tưởng tạp niệm) ở trong tâm linh, để được giáp mặt hay tiếp cận với cái “biết” là cái Thể của tâm linh, tức là cái tâm thanh tịnh hay cái tâm thể vô niệm, mà người tu thường gọi là Chân tâm, Phật tính hay cái Bản lai diện mục của chính mình, thì lúc bấy giờ nhất định quý vị sẽ được mãn nguyện. Bởi vì, Quận Châu Đông Sơn, Ngộ Bản Thiền Sư là ngài Lương Giới sơ tổ Tông Tào Động có lưu ý người tu chúng ta bằng mấy câu kệ như dưới đây:

Quả thật kỳ! Quả thật kỳ!
Vô tình thuyết pháp (2) bất tư nghì.
Nếu chỉ nghe tai sao biết được,
Phải bằng cả mắt mới toàn tri.


Chú thích :
(1) Thiền:Sáu căn không dính mắc với sáu trần và không kẹt nơi cảnh thuận hay cảnh nghịch. Chớ không phải thứ Thiền Tịnh Lự Tư Duy Tu hay Thiền Minh Tư của ngoại đạo. Nói cách khác, “Tâm không loạn động là Thiền” – Đức Lục Tổ Huệ Năng.
(2) Vô tình thuyết pháp: Thí dụ như nghe chim hót hay thấy hoa nở…

***



Thiền sư Thích Thanh Phước


thichthientri
Cảm ơn, Thành viên Moderator (Xin thông báo BQT)
 
Bài viết: 157
Ngày tham gia: Thứ 2 09 Tháng 4, 2012 2:17 am

Quay về Phật học vấn đạo

Ai đang trực tuyến?

Đang xem chuyên mục này: Không có thành viên nào đang trực tuyến1 khách

cron