Diễn đàn Tu viện Phật giáo Việt nam


Bát Chánh Đạo: 6.Chánh Tinh Tấn

Chuyên đề tham khảo Thiền Nam Tông

Các điều hành viên: Sen Hong, Bất Nhị

Bát Chánh Đạo: 6.Chánh Tinh Tấn

Gửi bàigửi bởi Bất Nhị » Thứ 5 20 Tháng 2, 2014 9:04 pm

6/ Chánh tinh tấn, còn gọi là chánh phương tiện, chánh trị, đế pháp, đế trị, là chi thứ sáu trong Bát chánh đạo, chỉ cho mọi sự nổ lực siêng năng tinh cần trong bốn việc mà hành giả cần phải hạ quyết tâm phát nguyện trong lúc tu tập để thanh tịnh ba nghiệp thân khẩu, ý trong chỉ ác hành thiện:

Pháp ác nào đã phát sinh hãy nhanh chóng trừ diệt chúng, pháp ác nào chưa phát sinh nổ lực ngăn chận chúng không cho khởi sinh;

Pháp thiện nào chưa phát sinh hãy nhanh chóng làm cho chúng phát sinh, pháp thiện nào đã sinh tiếp tục là cho chúng tăng trưởng hơn lên.

Nghĩa là lúc nào cũng tìm cầu phương pháp siêng năng nổ lực tinh cần trong việc đề phòng ngăn ngừa những điều phi pháp có thể xảy ra cùng, nổ lực chận đứng những việc ác đã lỡ phát sinh (phòng phi chỉ ác) qua hai việc hại mình hại người và, luôn luôn siêng năng tinh tất trong việc hành thiện qua hai việc thiện lợi mình lợi người như trên chúng tôi đã trình bày.

Sự siêng năng đúng ờ đây chúng cũng được quan niệm như là pháp Tứ chánh cần mà trước đây chúng tôi đã đề cập qua.

Hình ảnhHình ảnh

Thượng Tọa Thích Đức Thắng( Bút hiệu: Đại Lãn, Phổ Đồng)

********************************************************
Nguồn:
Links Bát Chánh Đạo: Chánh Kiến Chánh tư duy Chánh ngữ

Lưu bút: Sau khi tìm hiểu Chánh kiến này, hành giả có thể tìm thêm nội dung chính của kinh số 10. Kinh Chánh Tri kiến từ Nguồn gốc: http://www.budsas.org/uni/u-kinh-trungbo/trung00.htm Hai là, Luận giải Kinh Chánh Tri Kiến, Tỳ Khưu Chánh Minh http://www.budsas.org/uni/u-chanhminh/ctk00.htm về: 1. Thiện và Bất thiện; 2. Bốn loại vật thực; 3. Tứ Diệu Đế; 4. Sau cùng là lý 12 nhân duyên. Nơi đây sẽ giúp cho hành giả phân biệt thêm sâu sắc thế nào là Chánh kiến và thế nào là tà kiến. Chúc các bạn thành công. QH.

Lưu bút: Chánh tư duy trong Thiền còn gọi là ''Tầm'', hiểu chánh tư duy thế nào, xin mời bạn trở lại với tiêu đề TẦM (VITAKKA)

*************************
Hình đại diện của thành viên
Bất Nhị
Clean Spam
 
Bài viết: 4200
Ngày tham gia: Thứ 3 30 Tháng 10, 2012 7:46 pm
Đến từ: Nederland

Re: Bát Chánh Đạo: 6.Chánh Tinh Tấn

Gửi bàigửi bởi Bất Nhị » Thứ 6 07 Tháng 3, 2014 6:33 pm

3. Tinh tấn
Yếu tố thứ ba của sự Giác Ngộ là Viriya, Tinh Tấn. Tinh Tấn là một tâm sở (cetasika), mà cũng là chi thứ sáu trong Bát Chánh Ðạo, Chánh Tinh Tấn (Samma-Vayama).

Ðời sống Ðức Phật cho thấy rằng không bao giờ Ngài có một sự mệt mỏi tinh thần hay đạo đức. Từ lúc thành đạt đạo quả đến giây phút cuối cùng của kiếp sống Ngài luôn luôn cố gắng nâng cao phẩm hạnh con người, không bao giờ dã dượi tinh thần mặc dầu thể xác Ngài lắm khi phải mỏi mệt, ốm đau, và mặc dầu phải trải qua bao nhiêu trở ngại cam go và những nghịch cảnh của đời sống.

Trong cố gắng đem hạnh phúc an lành đến cho nhơn loại, Ðức Phật không bao giờ ngừng nghỉ. Không phải lúc nào Ngài cũng khỏe mạnh, nhưng về mặt tinh thần không bao giờ Ngài ngưng cố gắng, không bao giờ Ngài giảm sút tinh tấn chuyên cần. Có những vần thơ mô tả Ngài như sau:
"Bậc toàn thắng quả thật là tuyệt vời.
Ngài luôn luôn chuyên cần tinh tấn, không bao giờ biết mệt.
Ðể đem phước lành đến cho tất cả chúng sanh,
Ðem tiện nghi đến cho mọi cuộc sống".
Phật Giáo để cho người thành thật nhiệt tâm, người dũng mãnh, người quyết tâm thành đạt mục tiêu cứu cánh chớ không phải để cho người dã dượi lười biếng (araddhaviriyassayam dhammo nayam dhammo kusitassa). (Anguttara N., iv, 232)

Ðức Phật không bao giờ tự xưng Ngài là Ðấng cứu thế, có khả năng và ý chí lãnh chịu tội lỗi của nhơn loại. Trái lại Ngài dạy rằng mỗi người phải mang lấy gánh nặng những hành động bất thiện của mình.

Theo đúng lời của chính Ðức Phật, mỗi cá nhơn phải tự mình cố gắng, tự mình chuyên cần tinh tấn đầy đủ mức độ cần thiết và tự mình thăng tiến trên đường giải thoát. Ðức Phật chỉ là người "Vạch Ra Con Ðường". Ngài chỉ khám phá và rọi sáng Con Ðường cho những ai muốn đi trên con đường ấy chớ Ngài không phải là đấng cứu thế có quyền năng cứu rỗi "linh hồn" bằng một tôn giáo thần khải.

Quan điểm chủ trương rằng có một nhơn vật đem con người từ thấp lên cao và cuối cùng cứu thoát luôn con người ra mọi đau khổ của đời sống - (một quan điểm như vậy) có khuynh hướng làm cho con người trở nên dã dượi và yếu đuối, uể oải và si cuồng. Một cách gián tiếp người khác có thể hướng đến ta một cánh tay hỗ trợ, nhưng muốn thoát ra khỏi mọi khổ đau của đời sống mỗi người phải tự đặt mình lên hòn đe rồi tự đập vỗ, uốn nắn mình bằng hành động của chính mình.
"Hãy tự lấy con làm hải đảo cho con, hãy lấy con làm nơi nương tựa cho con".
Kinh Ðại Niết-Bàn (Parinibbana Sutta) - Trường A-hàm (Digha Nikaya) số 16.

Bất luận ở vào trường hợp nào, người đã bước theo dấu chơn của Ðức Thế Tôn không nên mất niềm hy vọng và ngừng cố gắng, bởi vì chính Ðức Phật không bao giờ thối chí hay chểnh mảng. Ngài luôn luôn dũng mãnh và tinh tấn.

Chẳng những trong kiếp sống cuối cùng mà trong nhiều kiếp, từ thời còn là Bồ-Tát, tức người có nguyện vọng thành đạt đạo quả Phật, phương châm của Ngài luôn luôn là "manivatta abhikkhama", "không chùn bước, luôn luôn thẳng tiến". Người có tâm niệm (satima) và có trau dồi trạch pháp nên tiến thêm một bước, tinh tấn lên, cố gắng đúng mức cần thiết để vượt lên, vạch ra con đường thoát.
Nhiệm vụ của tinh tấn có bốn là:
1. tinh tấn tận diệt những điều bất thiện đã phát sanh trong tâm;
2. tinh tấn đè nén, ngăn ngừa, không để cho các bất thiện pháp phát sanh;
3. tinh tấn phát triển những thiện pháp chưa phát sanh; và
4. tinh tấn trau dồi và làm cho các thiện pháp phát sanh càng thêm dồi dào phát triển.

Kinh Vitakka Santhana Suttanta trong bộ Trung A-Hàm (Majjhima Nikaya, số 20) ghi rằng:
"Cũng như người thợ mộc chuyên nghiệp hay người tập sự thợ mộc dùng một cây đinh nhỏ để lôi ra một cây lớn hơn, cùng thế ấy, khi có một ý nghĩ phát sanh đến thầy tỳ - khưu mà có tánh cách bất thiện, xấu, nghĩa là liên hợp với tham, sân, si, thầy phải tạo trong tâm một ý nghĩ trước và liên hợp với thiện pháp. Do đó những bất thiện pháp sẽ biến tan và cùng với sự tan biến của bất thiện pháp, tâm của thầy tỳ - khưu trở nên ổn cố, trong sạch, an trụ và định".

Ðối với người lười biếng, không tinh tấn. Con Ðường Trong Sạch (Thanh Tịnh Ðạo) đã khóa chặc. Người có nguyện vọng thành đạt giác ngộ (bodhi) phải tự un đúc cho mình một ý chí dũng mãnh cùng với đức tinh tấn không thối chuyển. Giác Ngộ và Giải Thoát nằm trọn vẹn và tuyệt đối trong tay của chính tạ

"Chính con người phải tự mình quyết định kiên trì nỗ lực, vươn lên, và mở đường đến tận cánh cổng đưa vào tự dọ Và bất luận lúc nào con người luôn luôn có đủ khả năng để làm việc ấỵ Cánh cổng không bao giờ khóa chặc lại, chìa khóa cũng không nằm trong tay ai mà ta phải van vái nguyện cầu để được ban bố. Cánh cửa không bao giờ gài, đóng, hay khóa, trừ phi chính con người đã gài, đóng và khóa nó lại".
Bằng những lời dạy và bằng gương lành trong sáng Ðức Phật đã biểu hiện một đời sống chuyên cần tinh tấn tột độ. Hãy lắng nghe lời dạy của Ngài:
"Người sống tiêu cực, uể oải, không tinh tấn chuyên cần, lúc phải chuyên cần tinh tấn, người mà, dầu trẻ tuổi khỏe mạnh, vẫn lười biếng và có tinh thần suy nhược, người ấy không có trí tuệ để chứng ngộ Con Ðường". (Pháp Cú Kinh, câu 280.)

Là tín đồ, bước theo dấu chơn của Ðức Phật, người Phật tử tự nghĩ:
"Mặc dầu chỉ còn da, gân và xương, máu đã cạn dần, thịt đã teo và mỗi ngày càng thêm tàn héo, ta sẽ không bỏ dở cuộc chiến đấu và bước ra ngoài con đường ngay thẳng và giác ngộ".
Thất giác chi
(Satta Bojjhanga)
Hòa thượng Piyadassi
Phạm Kim Khánh dịch Việt, 1974
Hình đại diện của thành viên
Bất Nhị
Clean Spam
 
Bài viết: 4200
Ngày tham gia: Thứ 3 30 Tháng 10, 2012 7:46 pm
Đến từ: Nederland

Re: Bát Chánh Đạo: 6.Chánh Tinh Tấn

Gửi bàigửi bởi Bất Nhị » Thứ 3 03 Tháng 2, 2015 2:56 pm

CHÁNH TINH TẤN (SAMMÀ- VÀYÀMA)

1.Con người trong thời đại văn minh ngày nay bị vướng vào những hoạt động xô bồ và căng thẳng hơn con người ngày xưa rất nhiều. Những biểu lộ, lời nói và cung cách của họ hiếm khi tỏ ra định tĩnh và thư thái. Nếu có dịp đứng ở một góc phố nhộn nhịp nào đó và quan sát tỉ mỉ những khuôn mặt người đang vội vã qua lại, bạn sẽ nhận ra rằng nhiều người trong họ rất bất an.

Họ đem theo họ cả một bầu không khí căng thẳng, chứng tỏ tâm lý đã bị xáo trộn và không thanh thản. Có lầm lẫn chăng khi nói rằng sự vội vã và căng thẳng này chủ yếu là do nếp sống văn minh hiện đại mà ra? Khi thế giới bên ngoài bề bộn như vậy, 'thế giới bên trong' của con người cũng có khuynh hướng bất ổn.

Vì vậy mà sự thanh thản và an lạc nội tâm của họ cũng bị đánh mất. Thay vì tìm hạnh phúc trong chính mình, họ dường như muốn đi tìm nó ở đâu phía ngoài họ, song hạnh phúc đâu lệ thuộc vào thế giới bên ngoài, hạnh phúc đâu có ở nền văn minh hiện đại.

Hơn nữa, lịch sử đã từng chứng minh và sẽ tiếp tục chứng minh rằng chẳng có gì trên thế gian này là bền vững. Các quốc gia và những nền văn minh khai sanh, thăng hoa rồi tàn lụn, và cứ thế dòng thời gian ghi lại những hoạt cảnh lịch sử đã trôi qua, những ảo tưởng vô căn cứ và dòng lịch sử nhân loại đang tàn phai dần.

Con người đã đưa thế giới bên ngoài vào sự thống trị của họ, trong khi khoa học kỹ thuật dường như hứa hẹn rằng họ có thể biến thế gian này thành một thiên đường hạ giới.

Thế nhưng, con người vẫn chưa thể nào kiểm soát được tâm mình, so với tất cả sự tiến bộ khoa học của mình thì con người cũng chẳng khá hơn.

Con người được sinh ra với những thôi thúc mà chính những thôi thúc này đã khiến họ đi lệch khỏi con đường an lạc và đạo đức, nền văn minh hiện đại đã kích thích những thôi thúc này làm cho nó trỗi dậy mạnh mẽ hơn.


2. Như Ðức Phật nói: "Tất cả đang bị thiêu đốt, tất cả đang bốc cháy. Và thế nào là 'tất cả' đang bị thiêu đốt, đang bốc cháy? Mắt đang bốc cháy. Các sắc đang bốc cháy. Nhãn thức đang bốc cháy, nhãn xúc đang bốc cháy. Thọ lạc, thọ khổ hoặc thọ bất lạc bất khổ khởi sanh do nhãn xúc làm duyên cũng đang bốc cháy.

Tất cả đang bốc cháy với cái gì? Chúng đang bốc cháy với lửa tham, lửa sân, lửa si. Chúng đang bốc cháy với sanh, già, chết, với sầu, bi, khổ, ưu, não".

Tương tự như vậy:
'Tai đang bốc cháy. Các tiếng đang bốc cháy...'
'Mùi đang bốc cháy...'
'Lưỡi đang bốc cháy...'
'Thân đang bốc cháy...'
'Tâm đang bốc cháy... .các pháp đang bốc cháy'.
'Ý thức đang bốc cháy, ý xúc đang bốc cháy. Thọ đang bốc cháy'.

"Thấy như vậy, bậc trí trở nên nhàm chán đối với mắt, các sắc, nhãn thức, nhãn xúc và thọ... trở nên nhàm chán với tai... mũi... lưỡi... thân... và tâm, trở nên nhàm chán đối với các pháp, ý thức, ý xúc và thọ... do nhàm chán nên tham lắng dịu dần. Với sự lặng dần của tham, tâm vị ấy được giải thoát. Khi tâm vị ấy được giải thoát, khởi lên tri kiến biết rằng ta đã được giải thoát... "[1]

Một ngọn lửa tiếp tục bốc cháy bao lâu còn nhiên liệu, chúng ta càng thêm nhiên liệu vào thì ngọn lửa càng bốc cháy lâu hơn.
Ðối với ngọn lửa sanh mạng này cũng vậy, nếu chúng ta tiếp tục nuôi dưỡng các giác quan (căn) của mình để thoả mãn sự thèm khát của nó. Thực sự mà nói thì các giác quan của chúng ta rất cần thức ăn, rằng không nên để chúng chết đói, nhưng điều quan trọng là phải cho chúng ăn những thức ăn thích hợp để làm giảm tham ái của mỗi giác quan, trừ phi điều này được làm, bằng không sẽ khó mà kiểm soát được những xung đột, sẽ không thể nào có sự nhu thuận và an lạc của tâm.


Nếu chúng ta muốn tiến bộ tâm linh, chúng ta phải thực hiện những nỗ lực cần thiết để canh phòng những tư duy của chúng ta, vì những ác tư duy luôn luôn sẵn sàng lẻn vào và khống chế con người biếng nhác.

Như Pháp Cú có nói:

"Người sống chỉ nghĩ đến dục lạc ngũ trần, không chế ngự các căn (giác quan) ăn uống không tiết độ, lười biếng và trì trệ, người ấy sẽ bị ma vương[2] khuất phục, như cây mềm yếu trước ngọn gió vậy"[3].


Việc kiểm soát các tư duy và giác quan không phải là điều dễ làm. Thật khó mà dứt tâm ra khỏi những tư duy bất thiện, chặn đứng những khuynh hướng ác và kiềm chế những thôi thúc, nhưng chúng ta phải làm được điều khó làm này, nếu chúng ta muốn giảm bớt sự căng thẳng và bất an lúc nào cũng đang sẵn sàng làm suy yếu tâm trí, cho đến khi cả con người và tâm đều bị huỷ diệt.

Giống như con rùa mỗi khi nhận thấy có sự nguy hiểm liền lập tức rút hết chân tay vào, bậc hiền trí cũng phải như vậy, cố gắng canh phòng và kiểm soát các cửa của giác quan (căn môn) và nguồn khát khao dục vọng của mình.


3. Thế nhưng người ta phải kiểm soát các giác quan của mình như thế nào? Có phải bằng cách nhắm mắt, bịt tai, hay bằng cách không nhận thức các trần cảnh không? Chắc chắn không phải như vậy.

Có một lần Ðức Phật nói với thanh niên Bà-La-Môn Uttara, một đệ tử của Pàràsariya:

Này Uttara, Bà-La-Môn Pàràsariya có dạy đệ tử kiểm soát các căn (giác quan)[4] không?
Thưa hiền giả Cồ Ðàm, Bà-La-Môn Pàràsariya có dạy đệ tử kiểm soát các căn.

Nhưng! này Uttara, Bà-La-Môn Pàràsariya dạy để tử kiểm soát các căn như thế nào?
Về điều này, thưa hiền giả Cồ Ðàm, Bà-La-Môn Pàràsariya dạy: Ta không nên thấy sắc với mắt, nghe tiếng với tai.

Hiền giả Cồ Ðàm, đó là những điều Bà-La-Môn Pàràsariya dạy đệ tử kiểm soát các căn của mình.

Nếu nói như vậy, này Uttara thời những người mù và người điếc hẳn đã kiểm soát được các căn của họ, vì đối với người mù, này Uttara, không thấy sắc với mắt, và một người điếc không nghe được tiếng với tai của họ vậy.
Thanh niên Bà-La-Môn Uttara nín thinh.

Bậc Ðạo Sư biết đều này và nói với Tôn giả Ànanda:

"Này Ànanda, Bà-La-Môn Pàràsariya dạy kiểm soát các căn một cách khác. Tuy nhiên, trong Luật của bậc Thánh (ariya), này Ànanda, việc kiểm soát các căn vô song (được dạy) một cách khác".

'Này Ànanda thế nào là kiểm soát các căn vô song? Ở đây đối với vị Tỳ khưu khi thấy sắc với mắt, khởi lên cảm giác thích và không thích; vừa thích, vừa không thích. Vị ấy biết như vầy: "Trong ta đã khởi lên cảm giác thích và không thích, hoặc vừa thích vừa không thích. Các cảm giác ưa thích hoặc không ưa thích đó cũng là hữu vi thô và tuỳ thuộc nhân quả.

Nhưng bất cứ những gì an tịnh và thù thắng cái đó là xả". Nhờ vậy các cảm giác ưa, ghét, vừa ưa, vừa ghét đã khởi lên trong vị ấy được trừ diệt chỉ còn lại xả. Ví như một người mở mắt liền nhắm mắt lại, hoặc đã nhắm mắt liền mở ra, cũng vậy, với cùng tốc độ nhanh chóng và sự dễ dàng như vậy các cảm giác ưa hoặc vừa ưa vừa ghét sẽ biến mất khỏi vị ấy và chỉ còn lại xả'.

"Nghe một tiếng với tai...
Ngửi một hương với mũi...
Nếm một vị với lưỡi...
Nhận thức một pháp với ý liền khởi lên (trong vị ấy) cảm giác ưa và ghét và vừa ưa vừa ghét ...(như trên)... và chỉ còn lại xả"[5].


4. Tham ái là tâm lực tàn phá mạnh mẽ nhất. Tham đắm thái quá luôn luôn bị thúc đẩy bởi si mê. Chính tham ái hay khát ái của những chúng sanh mù quáng này đã gây ra hận thù và tất cả những khổ đau khác.
Không phải các loại vũ khí nguyên tử mà chính tham, sân, si mới là thủ phạm huỷ diệt con người mạnh nhất.
Bom đạn và vũ khí được tạo ra bởi lòng tham của con người nhằm mục đích chinh phục và sở hữu, do lòng sân hận của họ mà đưa đến sát hại, do si mê của họ mà dẫn đến vừa chinh phục vừa huỷ diệt. Lòng khao khát danh vọng, quyền lực và thống trị này đã mang lại những nỗi thống khổ không lường được cho nhân loại.

Nếu con người không thực hiện những nỗ lực để ngăn chặn lòng khao khát luôn luôn sẵn sàng ngự trị trong tâm họ này, họ sẽ trở thành một tên nô lệ cho tâm, lúc ấy họ không còn giá trị gì hơn loài cầm thú, vì cả hai đều ăn, ngủ nghỉ và thoả mãn những khát khao nhục dục của chúng.

Tuy nhiên con vật không thể phát triển được về mặt tinh thần, mà con người thì ngược lại. Con người có những phẩm chất tiềm tàng có thể được phát triển, có thể nâng lên mức ý thức và sử dụng vì phúc lợi của bản thân và tha nhân.

Nếu một người thiếu đi đức tính thẩm xét tâm mình, thiếu sự phát triển những tư duy thiện và loại trừ những tư duy bất thiện này, cuộc sống của họ đã thiếu đi lực đẩy và nguồn cảm hứng. Chính vì vậy lời khuyên muôn thuở của Ðức Phật cho hàng đệ tử của Ngài là hãy tinh tấn, chánh niệm và tỉnh giác chế ngự các tư duy ác và tu tập các tư duy trong sáng lành mạnh.

"Hãy đứng dậy, ngồi dậy!
Hãy kiên trì tu tập
Ðạt an tịnh nội tâm"
[6].
"Này các Tỳ khưu, Pháp và Luật này là để cho người tinh tấn, nhiệt tâm và kiên định mục đích, không phải cho người giải đãi, lười biếng"[7].
"Dầu chỉ còn da và xương; dầu cho thịt và máu trên thân có khô héo; nhưng sẽ không ngừng nỗ lực cho đến khi thành tựu những gì chưa thành tựu bằng sức mạnh, nghị lực và tinh tấn của đấng nam nhi"[8].

Ðức Phật đã khích lệ hàng đệ tử phải tu tập như vậy. Những vần kệ của Trưởng lão Abhibhù, sau đó đã được Ðức Phật tán thành, tiếp thêm sức mạnh và sự khích lệ lớn lao cho những ai đang phấn đấu.
"Hãy vươn lên tinh tấn,
Chăm chỉ trong giáo pháp,
Quét sạch đạo binh ma (cái dục),
Như voi phá chòi tranh".

"Ai trong Pháp-Luật này
Sống thận trọng, chánh niệm
Sanh tử lộ đoạn tận
Chấm dứt mọi khổ đau"
[9].


5. Tinh tấn (Vàyàma) trong Phật giáo hàm ý sức mạnh tinh thần hay nghị lực chứ không phải sức mạnh của thể xác. Sức mạnh thể xác trội hơn ở loài vật trong khi nghị lực tinh thần chỉ có ở con người, dĩ nhiên là những người có thể khơi dậy và phát triển yếu tố tinh thần này để chặn đứng những tư duy ác và trau dồi những tư duy trong sáng, hiền thiện.

Người đệ tử Phật không bao giờ từ bỏ hy vọng hay ngừng tinh tấn, vì bản thân Ðức Phật khi còn là Bồ tát cũng không bao giờ ngừng phấn đấu một cách dũng cảm. Ngài chính là hình ảnh của một con người đầy nghị lực (vìra). Là một người có khát vọng tầm cầu Phật Quả, Ngài được khích lệ bởi những lời nhắn nhủ của các bậc tiền nhân: "Hãy tự mình nỗ lực đừng chùn bước! Hãy tiến tới"
[10]. Và Ngài đã không tiếc một nỗ lực nào trong cố gắng của mình để đạt đến sự giác ngộ cuối cùng.

Với sự kiên trì dũng mạnh Ngài tiến đến mục tiêu của mình - Giác ngộ, bất chấp cả mạng sống.

"Thật đáng hổ thẹn thay kiếp làm người!
Ta thà chịu chết trong cuộc chiến này
Hơn là phải sống với thảm bại đau thương"
[11].
(Cuộc chiến chống chọi với dục vọng).

Chánh Tinh Tấn của bậc Ðạo Sư đã lên đến đỉnh cao của nó khi Ngài quyết chí ngồi dưới cội bồ đề lắng sâu trong thiền định để rồi kết thúc với sự Giác Ngộ Viên Mãn (Toàn giác). Kể từ giây phút đó, như cuộc đời Ngài đã tỏ rõ, Ngài không hề bị khuất phục trước sự mệt mỏi về tinh thần nào.

Có thể nói từ khi thành đạo cho đến lúc nhập diệt, Ðức Phật đã nỗ lực không ngừng để thăng hoa nhân loại, bất kể thân xác mệt mỏi, và hiển nhiên cả những chướng ngại, cùng những bất lợi trên con đường hằng hoá của Ngài.

Mặc dù về thể xác, không phải lúc nào Ngài cũng được khoẻ, nhưng về tinh thần thì Ngài luôn luôn tỉnh táo và mạnh mẽ.

6. Bằng thân giáo và ngôn giáo Ðức Phật đã dạy cho đời một lối sống tích cực.

Những điều vừa đề cập ở trên đã nói lên những nét nổi bật của Ðức Phật và hàng đệ tử của Ngài. Ðức Phật luôn luôn nhấn mạnh đến chi phần thứ sáu của Bát Chánh Ðạo, Chánh Tinh Tấn, bởi vì việc cứu độ chúng sanh không nằm trong khả năng của Ngài.

Ðức Phật không phải là đấng cứu thế và đưa ra những lời bảo đảm rằng Ngài sẽ cứu độ mọi người thoát khỏi những trói buộc của vòng sanh tử luân hồi (Samsàra), nhưng Ngài luôn sẵn sàng hướng dẫn họ trên con đường hướng thượng, khích lệ và hỗ trợ họ về mặt tinh thần.


Ý tưởng cho rằng một người có thể nâng người khác từ thấp lên cao và giải thoát tối hậu cho họ có khuynh hướng làm cho con người trở nên yếu hèn, nhu nhược và ngu xuẩn. Nó làm cho họ thoái hoá và dập tắt mọi phẩm chất đạo đức của họ.


Việc Ðức Phật nhấn mạnh đến Chánh Tinh Tấn bằng ngôn ngữ giản dị dễ hiểu này cho thấy rằng đạo Phật không phải là một thứ Giáo lý của chủ nghĩa bi quan, một Giáo lý dành cho những tâm hồn yếu đuối bạc nhược nhìn mọi việc trên thế gian này từ quan điểm vô vọng nhất, mà đạo Phật chính là Tôn giáo của những người chiến sĩ chơn chánh.


Chánh Tinh Tấn như đã được Ðức Phật nói, là một khí cụ nhằm loại trừ những tư duy ác, bất thiện và thúc đẩy cũng như duy trì những tư duy trong sáng, lành mạnh.

Ví như người làm vườn nhổ sạch cỏ trước khi gieo hạt, hành giả (người hành thiền) cũng phải cố gắng loại trừ những loài cỏ dại ra khỏi khu vườn tâm của mình. Nếu người ấy không chịu làm cỏ thì chắc chắn chẳng có thứ gì giá trị có thể gieo trồng thành công trong khu vườn đó cả. Sau đó, người ấy còn phải bón phân, tưới nước và bảo vệ nó khỏi sự phá hoại của chim chóc và thú vật. Cũng vậy, người hành thiền phải canh chừng khu vườn tâm của mình và nuôi dưỡng nó một cách thích hợp.


7. Nhiệm vụ của Chánh Tinh Tấn có bốn là: Tinh tấn ngăn ngừa (Samvara), tinh tấn đoạn trừ (Pahàna), tinh tấn tu tập (Bhavàna) và tinh tấn duy trì (Anurakkhana).

Thế nào là tinh tấn ngăn ngừa?
'Ở đây, vị Tỳ khưu vì mục đích khiến cho các ác bất thiện pháp từ trước chưa sanh không cho sanh khởi, khởi lên ý muốn cố gắng, phát triển nghị lực và củng cố tâm mình (để đạt được mục đích này)'.
'Ở đây, vị Tỳ khưu thấy một sắc, nghe một tiếng, ngửi một mùi, nếm một vị, xúc chạm một vật hay nhận thức một pháp trần, không nắm giữ tướng chung, không nắm bắt tướng riêng (đó là vị ấy không bị tác động bởi những nét chung hay bởi những chi tiết của chúng). Những nguyên nhân gì, vì nhãn căn không được ngăn ngừa, khiến tham ái, ưu bi và các ác bất thiện pháp khởi lên, vị ấy tự mình áp dụng sự chế ngự như vậy, vị ấy phòng hộ các căn, chế ngự các căn. Ðây gọi là 'tinh tấn ngăn ngừa'.


Thế nào là tinh tấn đoạn trừ?

'Ở đây, vị Tỳ khưu vì mục đích đoạn trừ các ác bất thiện pháp đã sanh khởi lên ý muốn cố gắng phát triển nghị lực và củng cố tâm mình (để đạt được mục đích này)'.
'Ở đây, vị Tỳ khưu không chấp nhận những tư duy tham dục đã khởi sanh, mà từ bỏ, đoạn trừ và khước từ những tham dục ấy, chấm dứt nó và khiến cho nó không còn hiện hữu. Ðối với các tư duy sân hận và não hại đã khởi lên cũng vậy. Ðây gọi là tinh tấn đoạn trừ.

Thế nào là tinh tấn tu tập?
'Ở đây, vị Tỳ khưu vì mục đích tạo ra và phát triển những tư duy thiện chưa sanh khởi lên ước muốn cố gắng phát triển nghị lực và củng cố tâm mình (để đạt được mục đích này)'.
'Ở đây, vị Tỳ khưu tu tập các chi phần Giác ngộ (Thất Giác Chi) y cứ viễn ly, y cứ ly tham, y cứ đoạn diệt đưa đến giải thoát, đó là: Niệm giác chi, trạch pháp giác chi, tinh tấn giác chi, hỷ giác chi, khinh an giác chi, định giác chi và xả giác chi. Ðây gọi là tinh tấn tu tập'.

Thế nào là tinh tấn hộ trì?
'Ở đây, vị Tỳ khưu với mục đích khiến cho các thiện pháp đã sanh có thể duy trì, không có mù mờ, được quảng đại, được tu tập, được viên mãn, khởi lên ý muốn cố gắng phát triển nghị lực và củng cố tâm mình (để đạt được mục đích ấy)'.
'Ở đây, vị Tỳ khưu duy trì một đề mục (thiền định) thuận lợi nào đó... đây gọi là tinh tấn hộ trì'.

Này các Tỳ khưu, như vậy là bốn pháp tinh tấn.
"Ngăn ngừa, đoạn tận, tu tập và hộ trì
Là bốn tinh tấn mà bậc Ðạo Sư,
Bà con của mặt trời đã tuyên bố
Ở đây, vị Tỳ khưu với tinh tấn nỗ lực
Sẽ đạt đến mục đích đoạn tận khổ đau"
[12].


8. Những tư duy bất thiện đề cập ở đây là ba nhân căn để của mọi điều ác, đó là tư duy tham dục, tư duy sân hận và tư duy si mê. Tất cả các dục khác đều gồm trong ba nhân căn để này, trong khi các tư duy thiện là những gì đối nghịch lại với chúng.

Mục đích duy nhất của bốn pháp tinh tấn này là để thành tựu thiền định. Chánh tinh tấn là những điều kiện cần thiết cho sự định tâm. Như chúng ta đã thấy ở trên, chánh tinh tấn được kể trong nhóm định (Samàdhi).

Như vậy chánh tinh tấn tương quan, tương duyên lẫn nhau. Nó vận hành đồng thời với hai chi phần khác của nhóm, đó là chánh niệm và chánh định. Không có chánh tinh tấn thực khó có thể vượt qua được các triền cái ngăn che tiến bộ tâm linh. Chánh tinh tấn loại bỏ các tư duy ác và không lành mạnh tác động như một rào cản đối với sự định tâm, đồng thời thúc đẩy và duy trì những tâm sở tốt đẹp trợ giúp cho sự phát triển tâm định.


Khi tâm của hành giả lơi lỏng, đó là lúc mà vị ấy cần phải tập trung dõng lực, khơi dậy tinh tấn và chế ngự lười biếng. Sự ngoan cố của tâm và các tâm sở là kẻ thù nguy hiểm nhất của thiền định, vì khi tâm của con người bị trì trệ, uể oải sẽ phát sanh. Từ sự trì trệ và uể oải này dẫn đến những lơi lỏng trầm trọng hơn tạo ra tình trạng hờ hững, buồn nản.


Ðức Phật cảnh báo tính cách yếu đuối này như sau:
"Khi cần không nỗ lực,
Dù trẻ khoẻ nhưng lười
Buông thả tâm
[13], thụ động.
Tuệ đâu mà thấy Ðạo"
[14].
"Này các Tỳ khưu, Như Lai không thấy một pháp nào khác có khả năng ngăn ngừa hôn trầm - thuỵ miên chưa sanh, không cho sanh khởi, hay nếu đã sanh, khiến cho bị đoạn trừ, như pháp tinh tấn này. Người nào có tinh tấn nỗ lực, hôn trầm - thụy miên sẽ không sanh, hoặc nếu đã sanh sẽ được đoạn trừ"[15].


9. Tu tập tâm bằng pháp Tứ Chánh Cần này không phải một sớm một chiều có thể thành tựu được. Nó cần có thời gian và cần phải thực hành đều đặn các bài tập luyện tâm.

Một lực sĩ hay một vận động viên điền kinh không thể dừng luyện tập sau một hay hai ngày, mà lúc nào cũng phải tiếp tục chương trình luyện tập của mình.
Luyện tập đều đặn không cần quá căng thẳng là mấu chốt đưa đến sự thích nghi của cơ thể.
Nếu bạn thực hành một cách thất thường lúc thì tinh tấn quá mức, lúc lại giãi đãi trây lười bạn sẽ chẳng bao giờ trở thành một vận động viên giỏi. Khi luyện tập tâm cũng vậy, bạn phải áp dụng khuôn vàng thước ngọc này, thực hành đều đặn và luôn luôn kiên nhẫn.


Khi thực hành những bài tập luyện tâm ta không cần phải dằng co với những tư duy ác bất thiện, cứ để cho nó hoàn toàn tự nhiên. Nếu chúng ta cố gắng chiến đấu với những tư duy ác của mình chúng ta sẽ thất bại.

Thay vì chiến đấu với nó chúng ta hãy ghi nhận và ngắm nhìn những tư duy của chúng ta khi nó khởi lên, phân tích chúng, và cố gắng làm giảm sự căng thẳng. Kỹ thuật này cũng giống như khi tập bơi vậy.
Nếu không cử động chân tay bạn sẽ chìm; nếu bạn quờ quạng lung tung bạn sẽ không bơi được, hay giống như một người ngủ, nếu bạn giằng co với ý nghĩ muốn ngủ bạn sẽ chẳng bao giờ rơi vào giấc ngủ, ý nghĩ chỉ là một sự hành hạ tinh thần đối với bạn. Bạn không cần phải gắng sức để ngủ. Giấc ngủ sẽ đến với bạn một cách tự nhiên và bạn chỉ cần thư giản những căng thẳng là đủ.


Vả lại, tự hành hạ mình là một trong những cực đoan mà Ðức Phật muốn người hành thiền phải tránh, vì bất lợi.

Hành hạ thân để ngăn chặn sự khởi sanh của những ác tư duy quả là điều vô ích, vì tự hành hạ mình như vậy sẽ luôn luôn kết thúc bằng sân hận và bất mãn. Khi tâm trở nên bất mãn, trạng thái hờ hững chai lỳ đối với việc hành thiền sẽ theo sau.

Tất cả mọi sự luyện tập tâm của chúng ta cần phải tự nhiên và được thực hiện với sự tỉnh thức.

'Nhiệt tâm mà không sáng suốt chẳng khác nào người chạy trong đêm tối'.


10.Như Ðức Phật đã chỉ rõ, những ai ước muốn thành tựu giải thoát qua sự giác ngộ cần phải tránh mọi cực đoan dù ở đâu và trong trường hợp nào họ cũng phải giữ trung đạo.

Trong việc thực hành chánh tinh tấn cũng vậy, ta phải theo pháp trung dung, không để rơi vào một cực đoan nào cả.

Một người cỡi ngựa chẳng hạn, xem chừng tốc độ của con ngựa, khi nó chạy nhanh hơn ý muốn, ông ta phải kềm cương lại cho chậm bớt. Ngược lại khi ngựa tỏ dấu hiệu chậm lụt ông liền thúc cho nó chạy nhanh hơn.

Ðối với người tu tập chánh tinh tấn cũng như vậy, không căng thẳng để khỏi bị trạo cử, không chùng quá để khỏi bị hôn trầm. Cũng như người kỹ sĩ, hành giả phải luôn luôn giữ quân bình. Câu chuyện sau đây sẽ minh hoạ rõ điều này.

Có câu chuyện kể về một vị Tỳ khưu, Tôn giả Sona - kolivisa, người vận dụng cả tâm lực lẫn thể lực để thực hiện một sự tinh tấn mãnh liệt nhưng chẳng đưa đến kết quả gì. Rồi ý tưởng sau đây nảy sinh trong tâm vị ấy trong lúc đang độc cư thiền định:

"Trong hàng đệ tử của Ðức Thế Tôn, sống hạnh nhiệt tâm tinh tấn và Ta là một trong số các vị ấy. Tuy vậy, tâm ta vẫn chưa thoát khỏi những cấu uế. Gia đình ta giàu có, ta có thể hưởng thụ sự giàu sang và làm các việc phước thiện, nếu như ta từ bỏ học giới và trở về với đời sống cư sĩ thấp hèn hưởng thụ cảnh giàu sang và làm các công đức thì sao?".

Ðức Thế Tôn đọc được ý nghĩ trong tâm vị ấy, đi đến và hỏi rằng:

Nầy Sona, phải chăng con nghĩ: Trong hàng đệ tử của Ðức Thế Tôn sống hạnh nhiệt tâm tinh tấn... và làm các công đức thì sao?
Thưa vâng bạch Ðức Thế Tôn.
Và con nghĩ như thế nào này Sona, phải chăng trước khi xuất gia con đã từng chơi đàn tỳ bà đúng không?

Bạch Ðức Thế Tôn, có như vậy.
Thế con nghĩ thế nào, này Sona, khi những sợi dây đàn tỳ bà của con quá căng lúc đó nó có đúng giọng và có thể chơi được không?
Không thể, bạch Thế Tôn.

Này Sona, con nghĩ thế nào, khi những sợi dây đàn tỳ bà của con quá chùng thì nó có đúng giọng và có thể chơi được không?
Không thể, bạch Ðức Thế Tôn.

Thế nhưng, này Sona, khi những sợi dây của cây đàn con không quá căng và cũng không quá chùng, mà được điều chỉnh vừa mức trung bình, lúc ấy nó có đúng giọng và có thể chơi được không?
Bạch Ðức Thế Tôn, chắc chắn là có thể.

Cũng vậy, này Sona, tinh tấn khi quá mức cần thiết sẽ dẫn đến dao động trạo cử và khi quá lơi lỏng sẽ dẫn đến lười biếng uể oải. Vì thế, này Sona, con hãy kiên quyết thực hiện một sự kiên quyết như vầy: Tuệ tri tính bình đẳng của các căn[16], ta sẽ cố gắng nắm lấy đề mục nhờ đều đặn tinh tấn.
Thưa vâng, bạch Ðức Thế Tôn.

Tôn giả Sona nghe theo lời chỉ dẫn của Ðức Thế Tôn và đúng thời đạt đến sự hoàn thiện (giác ngộ) và được kể vào số các vị A-La-Hán[17].


11.Bài kinh số 20 trong Trung Bộ (Majjhimà Nikàya) thì đưa ra những chỉ dẫn thực tiễn và cần thiết cho một vị hành giả để làm thế nào loại trừ những tư duy bất thiện. Ý chính của bài kinh được tóm tắt như sau: Ðức Phật gọi các vị Tỳ khưu và nói:
'Này các Tỳ khưu, vị Tỳ khưu nào có ý định tu tập tăng thượng tâm[18], cần phải thường xuyên tác ý đến 5 pháp, thế nào là năm?'.

1) Nếu do tác ý đến một đối tượng nào, những tư duy ác bất thiện liên hệ đến tham, sân, si khởi lên trong một vị Tỳ khưu, vị ấy nên (để loại trừ những tư duy ác bất thiện đó) tác ý đến một đối tượng khác liên hệ đến thiện. Khi ấy các tư duy ác bất thiện được loại trừ, chúng sẽ tiêu diệt. Nhờ loại trừ các tư duy ác bất thiện mà nội tâm được an trú, trở nên an tịnh, nhất tâm và định tĩnh trong (đề mục thiền của vị ấy).

Ví như một người thợ mộc khéo tay hay đệ tử của người thợ mộc khéo tay làm văng ra và loại bỏ đi một cái nêm thô với một cái nêm nhỏ hơn. Cũng vậy, vị Tỳ khưu sẽ loại trừ đối tượng bất thiện đó bằng cách tác ý đến một đối tượng khác được coi là thiện hơn.
Khi những tư duy ác bất thiện kết hợp với tham, sân, si được loại trừ, chúng sẽ tiêu diệt. Nhờ loại trừ những tư duy ác bất thiện này mà nội tâm được an trú... định tĩnh.


2) Nếu những tư duy ác bất thiện vẫn khởi lên trong vị Tỳ khưu khi đã tác ý đến một đối tượng khác được xem là thiện, vị ấy cần phải suy xét đến những bất lợi của những tư duy ác như vầy: "Quả thực những tư duy này của ta là bất thiện, đáng chê trách, và đem lại những hậu quả khổ đau". Nhờ suy xét đến những bất lợi của ác tư duy như vậy mà những tư duy ác bất thiện ấy sẽ được loại trừ, chúng sẽ tiêu diệt. Nhờ sự loại trừ những tư duy ác bất thiện mà nội tâm được an trú... định tĩnh.


3) Nếu vị Tỳ khưu, khi đã suy xét đến những bất lợi của chúng, mà những tư duy ác bất thiện vẫn khởi lên, vị ấy nên không chú ý đến những tư duy bất thiện đó nữa, không tác ý đến những tư duy bất thiện đó nữa. Khi ấy các tư duy ác bất thiện được loại trừ, chúng sẽ tiêu diệt. Do sự loại trừ của chúng mà nội tâm vị ấy được an trú... định tĩnh.


4) Nếu vị Tỳ khưu sau khi đã tác ý đến những tư duy thiện, suy xét đến những bất lợi của chúng, và không chú ý đến, không tác ý đến những tư duy ác bất thiện đó nữa, mà những tư duy ác bất thiện vẫn khởi lên, lúc ấy vị Tỳ khưu cần phải tác ý từ bỏ hành tướng (gốc) của những tư duy bất thiện đó. Khi ấy các tư duy ác bất thiện sẽ được loại trừ, chúng sẽ tiêu diệt. Nhờ sự loại trừ của chúng mà nội tâm được an trú... định tĩnh.


5) Nếu những tư duy ác bất thiện vẫn khởi sanh trong một vị Tỳ khưu sau khi đã tác ý đến sự từ bỏ hành tướng[19] của chúng, vị ấy nên cắn chặt răng, và lưỡi ép lên nóc họng, dùng thiện tâm chế ngự, khắc phục và kiểm soát ác tâm. Khi ấy các tư duy ác sẽ được loại trừ, chúng sẽ tiêu diệt. Nhờ sự loại trừ của chúng mà nội tâm được an trú... định tĩnh.


Nếu vị Tỳ khưu do tác ý đến đối tượng thiện, suy xét đến những bất lợi của ác tư duy, không chú ý và không tác ý đến những tư duy ác, tác ý từ bỏ hành tướng của nó, dùng thiện tâm chế ngự, khắc phục và kiểm soát ác tâm với răng cắn chặt và lưỡi ép lên nóc họng, những tư duy được loại trừ và nội tâm được an trú, an tịnh, nhất tâm và định tĩnh (trong đề mục hành thiền của vị ấy), vị Tỳ khưu ấy được gọi là bậc thầy biết rõ đường đi của những tư duy, vị ấy có thể nghĩ đến tư duy nào mà vị ấy muốn, không nghĩ đến tư duy nào mà vị ấy không muốn nghĩ đến. Vị ấy đã cắt đứt tham ái và loại trừ hoàn toàn các kiết sử, khống chế kiêu mãn vị ấy đoạn tận khổ đau.


12.Không phải chỉ trong giờ hành thiền nghiêm túc chúng ta mới cần đến tính chất vô cùng quan trọng của chánh tinh tấn này. Chánh tinh tấn cần phải được thường xuyên tu tập bất cứ khi nào và ở đâu có thể được. Trong mọi lời nói của chúng ta, mọi hành động của chúng ta và cách cư xử của chúng ta trong đời sống hằng ngày, chúng ta cần chánh tinh tấn để thực hiện những bổn phận của chúng ta một cách toàn tâm, toàn ý và thành công. Nếu chúng ta thiếu đức tính nhiệt tâm tinh cần này, và nếu chúng ta để cho những trạng thái hôn trầm, lười biếng khuất phục, chúng ta sẽ không thể nào tiến triển trong công việc mà chúng ta đã đảm nhận dù chúng ta chỉ với chút niềm tin.


Ðể chế ngự những tư duy tham lam, sân hận, ganh tỵ và hàng loạt những tư duy ác khác mà con người phải chịu, chúng ta phải cần có nghị lực, siêng năng tinh tấn và tỉnh giác. Khi thoát khỏi những xô bồ của đời sống phố thị hoặc những lo toan vướng bận với cuộc đời, chúng ta không đến nỗi bị quyến rũ để đánh mất mình, nhưng khi hoà nhập vào nhịp sống xã hội, đó là lúc chúng ta cần phải tinh tấn để chặn đứng những sai sót, lầm lẫn của mình.

Bất cứ sự tham thiền nào mà chúng ta có thể đã thực hiện đều là sự trợ lực lớn lao giúp chúng ta điềm tĩnh khi đối diện với những bất toàn này.

Khi tu tập chánh tinh tấn chúng ta cần phải thành thực với những tư duy của chúng ta. Nếu phân tích chúng ta sẽ thấy rằng những tư duy này không phải lúc nào cũng là thiện, là trong sáng.


Ðôi khi chúng chỉ là những tư duy bất thiện và ngu xuẩn, mặc dù chúng ta không phải lúc nào cũng bộc lộ nó ra bằng hành động hay lời nói hoặc cả hai. Như vậy nếu chúng ta cứ để cho những tư duy này khởi lên đều đặn, đó là một dấu hiệu không tốt; vì khi một tư duy không lành mạnh được phép tái diễn nhiều lần, nó có khuynh hướng trở thành nỗi ám ảnh.

Do vậy, điều thiết yếu là phải nỗ lực không để cho những tư duy bất thiện này tới gần. Khi chúng nảy sanh không cần phải để ý đến chúng. Không để ý đến chúng là điều không dễ, vì cho đến khi nào chúng ta thành công trong việc chế ngự chúng, những tư duy bất thiện này vẫn sẽ xâm chiếm tâm chúng ta.


Tuy nhiên có một điều cần phải nhớ. Ðối với người nhất quyết muốn kiềm chế những thôi thúc có hại của mình cần phải tránh, càng xa càng tốt, những người bị ám ảnh bởi những thôi thúc ấy cũng như những cuộc nói chuyện đưa đến sự thôi thúc này.

Cố gắng tránh những người và vật có ảnh hưởng đến những tư duy lành mạnh và nghiêm túc của bạn. Xã hội văn minh đang lâm vào tình trạng nguy hiểm do bị tràn ngập bởi những trò giải trí và những cám dỗ mà chỉ có thể được kiềm chế nếu chúng ta đảm nhận công việc luyện tập tâm đầy khó khăn này một cách đều đặn và kiên trì.

Do những tiến bộ vật chất, những thu nhập và lợi nhuận tuỳ thuộc phần lớn vào sự tinh tấn của chúng ta, chắc chắn chúng ta cần phải cố gắng nhiều hơn nữa để luyện tập tâm, nhờ vậy sẽ phát triển được những khả năng tốt nhất trong con người chúng ta. Vì việc luyện tập tâm đòi hỏi phải có sự nỗ lực cao nhất, vậy hãy cố gắng ngay từ bây giờ.

'Chớ để tháng ngày của bạn trôi qua như bóng mây chẳng lưu lại dấu vết nào cho sự hồi tưởng'
.

13.Như Plotinus nói:
"Hãy thu mình lại và nhìn, và nếu bạn vẫn chưa tìm thấy nơi bạn một vẻ đẹp nào, hãy làm như cách người tạo tượng đã làm nghĩa là làm sao cho thật tuyệt đẹp; anh ta cắt xén chỗ này, gọt giũa chỗ kia, làm cho đường này sáng hơn, chỗ nọ tinh anh hơn, cho đến khi anh thể hiện được một khuôn mặt trác tuyệt trên bức tượng.
Bạn cũng làm như vậy, cắt bớt những gì thái quá, nắn thẳng lại những chỗ cong quẹo, đem ánh sáng vào những chỗ tối tăm, gắng sức để làm cho tất cả được chiếu sáng với vẻ đẹp, và không ngừng chạm trổ bức tượng của bạn cho đến khi ở đó chói ngời trên bạn vẻ rực rỡ của đức hạnh, cho đến khi bạn nhận ra là cái chân thiện cuối cùng chắc chắn đã được thiết lập trên Thánh địa vô nhiễm"
[20].


Tâm con người ảnh hưởng đến thân một cách sâu xa, nếu cứ để cho tâm hoạt động một cách bừa bãi và nuôi dưỡng những tư duy bất thiện, tâm có thể gây ra những tai hại khó lường, thậm chí có thể sát nhân, tuy nhiên, tâm cũng có thể chữa lành một cái thân bệnh hoạn.

Khi tâm được tập trung vào những tư duy chân chánh với tinh tấn và sự hiểu biết chân chánh thì hiệu quả mà nó tạo ra cũng vô cùng. Một cái tâm với những tư duy trong sáng và hiền thiện thực sự sẽ dẫn đến một cuộc sống lành mạnh, thư thái.


Những công trình nghiên cứu gần đây trong lãnh vực y học, trong khoa tâm lý thực nghiệm và trong cái vẫn thường được gọi là cận tâm lý đã đem lại những hiểu biết mới về bản chất của tâm và vị trí của nó trong thế gian này. Trong suốt bốn mươi năm qua sự tin tưởng đã gia tăng đều đặn trong giới y khoa rằng rất nhiều nguyên nhân của bệnh, về nội tạng cũng như sự rối loạn chức năng, đều trực tiếp gây ra bởi những trạng thái tâm lý.


Thân trở nên bệnh hoạn bởi vì cái tâm điều khiển nó, hoặc muốn làm cho nó bệnh một cách bí ẩn, hoặc bởi vì nó ở trong trạng thái bối rối, xúc động đến nỗi không thể ngăn thân khỏi bệnh.

Dù cho bản chất vật lý của nó là gì đi nữa, khả năng kháng bệnh chắc chắn vẫn tương quan với điều kiện tâm lý của bệnh nhân"
[21].

Ngay cả một bệnh rất ư là thuộc về 'vật lý' như bệnh sâu răng cũng có thể do những nguyên nhân tâm lý, và điều này đã được xác nhận trong một bài thuyết trình đọc trước Hội Nghị về Răng ở Mỹ năm 1937. Tác giả của bài thuyết trình chỉ ra rằng trẻ em sống theo chế độ ăn uống hoàn toàn đầy đủ vẫn có thể mắc chứng mục xương răng này.

Trong những trường hợp như vậy, các cuộc thẩm tra thường thường cho thấy rằng cuộc sống của đứa trẻ ở gia đình hay ở tại trường về một phương diện nào đó không được thoả mãn. Chiếc răng mục là vì người chủ của nó phải chịu một sự căng thẳng nào đó về tâm lý.


'14 Tâm không chỉ làm cho thân bệnh mà nó còn chữa được thân bệnh. Một bệnh nhân lạc quan có nhiều cơ may phục hồi nhanh hơn một người bệnh lúc nào cũng lo âu và buồn bã.

Những trường hợp chữa bệnh bằng đức tin đã được ghi lại, kể cả những trường hợp trong đó các chứng bệnh thuộc nội tạng đã được chữa khỏi hầu như tức thời"
[22].


Liên quan đến điều này thật khá thú vị khi ta nhận thấy, tại các nước Phật giáo, sự thịnh hành của việc nghe tụng kinh với mục đích bảo hộ và giải thoát khỏi điều ác, cũng như nhằm tăng tiến thêm sự an lạc và hạnh phúc. Những bài kinh được chọn để tụng gọi là Pàritta sutta. "Pàritta" trong Pàli và "Paritràna" trong Sanskrit có nghĩa là sự bảo vệ chủ yếu. Sở dĩ được gọi như vậy vì nó mô tả những bài kinh hay pháp (do Ðức Phật thuyết) được xem như mang đến sự bảo vệ và giải thoát khỏi điều ác.

Việc tụng và nghe kinh Paritta (Kinh Bảo Hộ) này có từ rất sớm trong lịch sử Phật giáo. Người ta chắc chắn rằng việc tụng kinh này sẽ đem lại sự an lạc tinh thần nào đó cho những người đang lắng nghe kinh với sự hiểu biết và đức tin nơi những lời chân thật của Ðức Phật. Một sự an lạc tinh thần như vậy có thể giúp cho những người đang bịnh được mau phục hồi, và nó cũng có thể giúp tạo ra một thái độ tinh thần mà thái độ này sẽ đem lại sự an vui và vượt qua những đau khổ. Ðầu tiên ở Ấn Ðộ những người nghe kinh Paritta hiểu rõ ý nghĩa của những gì được đọc và hiệu quả tác động trên họ cũng rất lớn và tức thời.


Theo Giáo Pháp (Dhamma) thì tâm kết hợp chặt chẽ với thân đến độ các trạng thái tinh thần ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ và sự an vui của thân. Một số các bác sĩ thậm chí còn nói rằng không có một chứng bệnh nào được xem thuần tuý là thân bệnh cả. Do đó, trừ phi những trạng thái tinh thần xấu này là do những ác nghiệp của kiếp trước gây ra (Akusala Kamma Vipàka: nghiệp quả bất thiện), và vì vậy không thể thay đổi được, bằng không người ta vẫn có thể chuyển đổi chúng để tạo ra sự lành mạnh về tinh thần và từ đó thân an lạc sẽ theo sau.


15. Làm thế nào những ảnh hưởng xấu xuất phát từ những chúng sanh ác lại có thể bị mất tác dụng nhờ tụng kinh Paritta này?

Phải, những ảnh hưởng xấu đó chỉ là quả của những tư duy ác bất thiện. Do vậy, chúng có thể bị tiêu diệt bằng những trạng thái tâm thiện tạo ra bởi việc nghe kinh Paritta với sự hiểu biết và đức tin, vì năng lực định phát sanh do sự tập trung toàn tâm toàn ý vào tính chân thật của Phật ngôn này. Tụng kinh Paritta (Kinh Bảo Hoä) là một hình thức của Saccikiriya, nghĩa là nhờ sự chân thật bảo vệ, hay nhờ sự chân thật xác minh.

Ðiều này hàm ý đặt niềm tin hoàn toàn vào năng lực của sự chân thật để thành tựu mục đích của mình. Phật ngôn "Pháp Bảo hộ trì người thực hành pháp (sự thực)" (Dhammo have rakkhati dhammacàrim) là nguyên tắc nằm đằng sau việc tụng kinh Paritta này.

Nếu quả thực giới bảo vệ người giữ giới thì người nghe những lời kinh này với đức tin trong sạch đặt nơi những lời chân thật của Ðức Phật, những lời xuất phát từ sự giác ngộ viên mãn, sẽ đạt được một trạng thái tâm cũng như người giữ giới, mà nhờ đó họ có thể chiến thắng bất kỳ mọi ảnh hưởng xấu nào.


Việc tụng kinh Paritta cũng đem lại những phước báu vật chất do các trạng thái tâm tạo ra, nhờ sự tập trung và đức tin trong sạch khi lắng nghe kinh một cách hiểu biết. Theo Ðức Phật chánh tinh tấn là một yếu tố cần thiết để vượt qua khổ đau[23]. Khi lắng nghe một trong những bài kinh Paritta này tụng lên đúng cách cũng có thể phát khởi nghị lực thúc đẩy việc hành thiện và theo con đường tiến bộ vật chất thế gian với sự chuyên cần.


Ðến đây, hầu như không còn chút hoài nghi nào về việc tụng kinh Paritta (Bảo Hộ) này có thể tạo ra trong tâm người nghe, với đức tin và hiểu biết, những trạng thái hiền thiện mà những trạng thái này có công năng chữa lành và ngăn ngừa bệnh hoạn. Không có thuốc nào giá trị hơn thuốc chân thật (dhamma)cho cả hai loại bệnh thể xác và tinh thần được coi là nguyên nhân của mọi khổ đau và bất hạnh.

vì vậy việc tụng kinh Paritta có thể, khi nó được lắng nghe một cách đúng đắn, đem lại cho người ta những điều kiện lành mạnh về tinh thần cần thiết cho tiến bộ vật chất, cho sự an lạc và hạnh phúc của thân.

Con Ðường Cổ Xưa
(The Buddha's Ancient Path)
Piyadassi Thera
Dịch giả: Tỳ Khưu Pháp Thông


--ooOoo--
Hình đại diện của thành viên
Bất Nhị
Clean Spam
 
Bài viết: 4200
Ngày tham gia: Thứ 3 30 Tháng 10, 2012 7:46 pm
Đến từ: Nederland


Quay về Thiền Nguyên Thủy

Ai đang trực tuyến?

Đang xem chuyên mục này: Không có thành viên nào đang trực tuyến1 khách

cron